Kanser Farkındalığı
Kanser Nedir?
Kanser, vücuttaki hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalarak çevre dokulara yayılabildiği bir hastalık grubudur. Yüzlerce farklı türü vardır ve her birinin seyri, tedavisi ve izlemi farklıdır. Erken evrede saptanan hastalıklarda tedavi seçenekleri daha geniştir.
Değiştirilebilir Risk Etkenleri
- Tütün kullanımı: Birçok kanser türüyle ilişkilendirilen en önemli önlenebilir etkendir.
- Alkol: Ağız, yemek borusu, karaciğer ve meme kanseri riskiyle ilişkilendirilmiştir.
- Fazla kilo ve hareketsizlik: Kolorektal, meme ve endometriyum kanserleriyle ilişkilidir.
- Beslenme: İşlenmiş et ağırlıklı, lif açısından yetersiz beslenme risk artışıyla ilişkilendirilmiştir.
- Güneş maruziyeti: Korunmasız güneşlenme deri kanserleri açısından önemlidir.
- Enfeksiyonlar: HPV ve hepatit B/C aşı ve tedaviyle önlenebilir risk etkenleridir.
Değiştirilemeyen Etkenler
Yaş, cinsiyet, aile öyküsü ve kalıtsal genetik özellikler değiştirilemez. Ancak bu etkenleri taşıyan kişilerde tarama programlarının daha erken başlatılması ve daha sık uygulanması söz konusu olabilir.
Vücudunuzu Tanıyın: Değerlendirilmesi Gereken Bulgular
Aşağıdaki bulgular tek başına kanser anlamına gelmez; ancak süreklilik gösteriyorsa hekim değerlendirmesi gerektirir:
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
- Dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik veya dışkıda kan
- Yutma güçlüğü, sürekli hazımsızlık
- Memede veya vücudun herhangi bir yerinde ele gelen kitle
- Ben veya lekede boyut, renk, kenar değişikliği
- İyileşmeyen yara, uzun süren ses kısıklığı veya öksürük
- Nedeni açıklanamayan halsizlik ve kansızlık
Riski Azaltmak İçin Yapılabilecekler
- Tütün ürünlerini bırakmak
- Sağlıklı kiloyu korumak
- Haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite
- Sebze, meyve ve tam tahıl ağırlıklı beslenme; işlenmiş eti sınırlamak
- Alkolü sınırlamak
- Güneşten korunmak
- Aşılanmak (HPV, hepatit B)
- Yaşa ve risk grubuna uygun tarama programlarına katılmak
Erken Tanının Önemi
Birçok kanser türü belirti vermeden önce tarama yöntemleriyle saptanabilir. Belirti ortaya çıktığında hastalık ilerlemiş olabilir; bu nedenle belirti beklemeden, yaşa uygun tarama takvimine uyulması önerilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel risk değerlendirmesi için hekiminize başvurunuz.
